BANKALAR
Bankaların ihtiyaç programları çok farklıdır. Ticari amaçlı özel bankalar büyük bankalar, tasarruf bankaları, ipotek bankaları birbirlerinden farklı özellikler gösterirler. Genel olarak, her yerde para müşteri tarafından nakit ve nakitsiz yatırılır veya çekilir. Bu olaylar, çabuk, emniyetli ve basit olarak cereyan etmelidir. Mekanik iletim araçları ve benzerleri, büyük işletmeler için gerekli ve karlıdır. Müşterinin takip ettiği yol, caddeden giriş holüne, oradan bekleme ve oturma imkanları ve ciro bölümüne kadar uzanır. Arkada, çalışma masaları, muhasebe yer alır. Bankanın, müşteri ile ilişkisi olan diğer çalışma odaları; müdür odası, kredi bölümü, revizyon bölümü, çoğunlukla banka holüne bağlı bir hol etrafında veya üst katta yer alırlar. Kiralık kasalara inen yol, banka holünden kilitlenir bir mekana, odan da çoğunlukla tahvil bölümünden gelen ve bir merdivenle bir kat alta ve yine kilitlenir bir mekana, kasa ön mekanına kadar uzanır, burada müşteri kasaları ve esas kasa yer alır (Kasa boyutu 1 kişi için ) 1,0x1,5 - 1,5x1,5 m 2 kişi için = 2,0x1,5 m). Bu küçük bankalarda kapının arkasında banka ve müşteri kasası olarak ayrılmıştır. Büyük bankalarda, müşteri kasaları dairesinin yanında banka kasa dairesi yer alır ve buna özel bir merdiven veya para asansörleri ile ulaşılır. Bodrumda özel bir merdivenle ulaşılan memurlar için vestiyer, bisiklet garajı ve diğer servis mekanları ısıtma dairesi, yakıt deposu, jeneratör odası, arşiv yer alır. İpotek bankalarında, ipotek işlemlerinin sürtüşmesiz yürüyebilmesi için zemin kat en uygundur.
KASALAR Bir kimsenin özel hazine dairesi, duvar halısı veya bir tablonun arkasına gizlenmiş içinde kıymetli evraklar, para, mücevher saklanan duvara gömülü bir dolaptır. TİCARET ADAMININ, kitapları, evrakları, vs. için çelik dolabı ve nakit parası için kasası vardır. Nadiren kullanılan kıymetli eşyalar bankanın kasa dairesinde kiralık çekmecelerde saklanır. Banka kasalarını, günümüzün en ileri soygun tekniklerinden etkilenmeyecek şekilde yapma gerekir. Çevre duvarlarını ve kapıları soyguna karşı öyle dayanıklı yapmalıdır ki, soyguncuları fazla vakit kaybettirsin. Kasa duvarları yan komşu odalara bitişik olamazlar, toprağa bağlanabilirler. Bu gibi durumlarda tecrübeler göstermiştir ki, soyguncular, kontrol edilmeye kısımdan duvarda ince bir tabaka kalıncaya kadar duvarı kırarlar ve kısa zamanda da burayı, delip soygun yaparlar. Onun için kasa daireleri devamlı kullanılan mekanlarla çevrili olmamalı (yukarıdan ve aşağıdan da) ve etrafında kontrol için gezilebilecek bir geçit olmalıdır. Kasa dairesi duvarları: F. Eiser’in araştırmalarına göre, çok pişmiş sert tuğladan bir duvar, ateş tuğlasından bir duvar kadar, soyguna dayanıklıdır. En iyisi betondur (karışım 1:3). Böyle yapılmış 40 cm kalınlığındaki bir duvarı iyi bir işçi kesik ile 12, ½ saatte, sert tuğla duvarı (harç 1:3) 9 saatte deler. Demir donatım, bu delmeyi çok az zorlaştırır (sertleştirilmiş demirler çekiçle kırılır, tabii sertlikteki demirler eğilir). F. Eiser araştırmalarından sonra, en ekonomik kasa duvarının 1:4 karışımlı ve 50 cm kalınlıkta beton duvar olduğunu bulmuştur. Bunu delmek için 20 saat gerekir. 8 saatlik büro çalışması halinde soygunculara soygun için 16 saat, en kötü durumlarda 1 Pazar ve 2 tatil günü ile beraber 88 saat kalır. Günümüzde elektrikli keski ve matkaplar F.Eiser’in hesapladığı gibi, duvar delme süresini kısaltırlar, onun için kasa dairesi, çalışma saatleri dışında kısa aralıklarla kontrol edilmelidir. Elektrikli kontrol cihazları, en küçük gürültüyü dahi iş saatleri dışında bekçi odasına veya polis karakoluna bildirir. Tamamen serbest duran bir kasa halk tarafından bile kontrol edilir. Ama bu kritik zamanlarda şiddet hareketlerini kamçılar, bundan başka, müşteri parasını takdim tabağında değil de bodrumda almak ister. KASA KAPISI: Bugünkü kasa kapıları çelik bir dikme etrafında kolayca dönebilir, sarkmaz her türlü saldırıya mukavim, delinmez, parçalanmaz, kalın demir plaklardan yapılmış, ateşe ve erimeye dayanıklı, ateş erime ve delinmeye karşı emniyetli bir malzemeden dökülmüştür. Tüm kalınlık 27-30 cm. Anahtar deliksiz, sanatkarca yapılmış, kilitli, en küçük kapı sarsıntısını dahi ikaz eden elektrikli alarm tesisatlıdırlar. VEZNE: Bugün genellikle çelik kafessiz sadece cam koruyuculu. Soyguna karşı ayak veya dirsekle çalıştırılan elektrikli emniyet tertibatı. Alt tezgahlarda, standartlaştırılmış çelik dolaplar. BANKA İÇİN HABERLEŞME VE ANLAŞMA: Boru postası, iletim bantları yerine. Televizyon kullanılır (veznedar çeki alır, mikrofonla numarasını hesabı kontrol eden memura bildirir, ilgili hesap fişi, imzalar vs çıkarılır ve televizyon kamerası önüne konur, veznedar televizyondan iletilen bu bilgilere göre, çeki öder). DRİVE-IN BANKALAR: Müşteriler zamandan tasarruf sağlamak için bankanın içine girmezler de, arabayla gişenin önünden geçerler. Her gişede günde ortalama 250 müşterinin işi bitirilir
|