Oranlar Ve Uygulamalar

Daha önceki geometrik şekillere dayanan, klasik ve orta çağ yapılarının ölçüleri, bir yandan yapı sistemi, (aks ölçüleri) genellikle planlarda ve bazen kesitte ; diğer yandan dolu ve boyluk ölçüleri çoğunlukla cephelerle ve detayla, ilgilidir

Modern mimaride oranların yapı planlamasına uygulanması A. Thiersch’e kadar geri gider. o”mimarların el kitabı”nda analoji üzerine kurulmuş olan öğretisinin, ilk pratik örneklerini verir.

A. Thiersch’in öğrencisi Theodor Fischer eskilerin “gizli geometri”lerini araştırdı ve çoğunu yeni bir pratik tatbikat ortaya koymadan, yayımladı.

Buna karşı Le Courbusier ve diğer modern mimarlar A.Thiersch’in oran öğretilerini pratikte kullandılar. Şüphesiz bunu Th. Fischer’in kullandığı manada ruhsal bir çerçeve içinde değil de, daha çok elemanların birbirlerine olan estetik ilişkileri için yol gösterici olarak.

Boyutlandırmamızdaki ondalık sistem ve mimarı masasındaki 45 ve 60|lik gönyeler ona bilinçsiz olarak belirli birimleri ve oranları her çizime koymasının sağlar. Bunlar, “Altın pergel” in kullanılmasıyla ve standart ölçülerin kısıtlanmasıyla tesadüflerden, bilinçli ve istenen oranlara yöneltilirler. Gotik Kemer yapıları gibi, modern iskelet yapılarda, sadece pratik ihtiyaçlarda değil, aynı zamanda yapının ruhsal muhtevası ile birbirine kaynaşan bir ölçü sistemini zorunlu kılar. Dokoko anlayışının dış süslemelerine karşıt, zorunlu olarak, insan yapının ruhsal muhtevasına girmekle yapıların iç düzende, Antik, Gotik, Rönesans kısacası Avrupa yapı tekniği anlamında yapı parçalanmasına ulaşır.

Eski doğu kültürü halkları, böyle geometrik kuralları çok açık olarak tariflemişlerdir. Hindistandaki “ Manasara’da, Çinlilerin “Toukov” metodlarıyla geleneksel gelişmeyi ve büyük endüstriyel gelişmeyi sağlayan yapı sistematikleri yaratmışlardır.(toukov)

Fransız mimarı Le Courbusier insan vücudunun Altın oranda bölünebilirliğinden hareket ederek, kendi yapı oranlar öğretisini geliştirdi. O insan vücudunun, Fibonocci’ye göre Altın oran dizisini yapan 3 bölümünü işaretledi. Ayak, solorplexus, kafa, yukarı doğru kalmış elin parmağı→(ana figür Bel). Önce Le Courbusier Avrupalılar için ortalama boy 1.75 cm. den işe başladı. Bunu Altın orana göre, 108.2-66.8-41. 45-25.4 cm. olarak böldü

Bu son ölçü tam olarak 10 inçtir. Bununla İngiliz birimine bir bağlantı buldu; daha büyük ölçülerde değil. 1947 Le Courbusier 6 ayaktan tersine hareket ederek insan boyu için 1828.8 mm. yi buldu.

Bunun Altın orana bölmekle, aşağıya ve yukarıya doğru bir kısım diziler meydana getirdi

Burada, kırmızı dizinin basamakları pratik kullanımlar için çok büyük olduğundan, 2.26 m. den (yukarı kaldırılmış bir elin uç noktasından) hareket ederek mavi diziyi meydana getirdi ki; bu da kırmızı dizinin 2 katını verir

Matematiksel Altın oran bölünmesinden doğan kesirli sayıların 7 mm. kadar olan farkları kolaylık olması bakımından aşağı ve yukarı doğru yuvarlak olarak tam santimetre kabul edilirler. Bu dengelerin İngiliz ölçülerine çevrilmesi halinde ortaya ilkinden farklı yeni bir dizi çıkar.

Bu yuvarlak hesaplardan dolayı, bu sistem yapı elemanları, dizi dışına uymadıkları için uyum kabiliyetlerini kaybederler.

2x6 = 13; 2x16 = 33; 2x27 = 53 veya 13+8 = 20.

Standartlaşmada, seri imalat için birbirine uygun boyutlar gereklidir. Her ne kadar Le Courbusier Normal boy = 1.75 yerine, insan boyu için 6 ayak’tan işe başladıysa da, aşikar olarak,k buradan çıkan esas oran ölçüleri oktametre sistemine uymaktadır (Tüm Yük 2260 mm, oktametre sistemide 2250 mm).

Eğer Le Courbusier, daha hassas ilerleyebilseydi, Altın orana dayanan oran kuralları için yaptığı çalışmalarda oktametre ve ondalık sistemlerin bir sentezine rastlayabilirdi ki bunlar Altın oranla, oranlı bir basamaklaşmaya bağlıdır