Havalandırma ve iklimlendirme tesisleri

Havalandırma ve iklimlendirme tesislerinde genellikle aşağıdaki yollar takip edilir :

1.FİLİTRE ETME:

Havanın büyük tozlardan (5-50 |) temizlenmesi.

a) YAĞ KAPLI FİLİTRERE PLAKLARI: Hava filtresi çerçevesi içinde veya otomatik döner filtre, özellikle endüstri tesisleri mekanlarının havalandırılmasında.

Sakıncaları: Yağ zerrelerinin temiz havaya karışması.

b) KURU FİLİTRE BEZLERİ: Tekstil veya cam elyafından çerçeve içinde otomatik temizleme için rulo halinde filitre.

İnce temizleme veya kurumdan ayırma.

c) ELEKTROSTATİK FİLİTRE: toz iyonlarına ayrılır ve negatif yüklü plaklar üzerinde toplanır. Çok az hava direnci. Sakıncalar: Büyük filitre odaları ve sıcak su ile temizleme.

d) İNCE FİLİTRELEME: Kağıt, asbest veya cam elyafı kullanılarak yapılır. Yararları: Ucuza temin edilir, havadan dolayı paslanmaz, yüksek işletme emniyeti.

Sakıncaları: Elektrostatik filtrelerden daha fazla hava direnci, artan kirlenme, odaya verilen temiz havanın dengesini bozar.

e) HAVANIN YIKANMASI İLE, toz, aerosal ve asit buharları ortadan kaldırılır, fakat kurumu kalır. Onun için Fuel-oil yakılan bölgelerde uygun değildir.

2.HAVANIN ISITILMASI:

a) Basit hava ısıtma tesisleri. Hava bölmeleri olan kömür veya fuel oil yakan sobalarda, kontrolü zordur.

b) Yer gazı veya şehir gazı ile ısıtılan cihazlar, iyi kontrol imkanı.

c) Alçak basınçlı buhar, sıcak veya kaynar su ile ısıtma. Galvanizli çelik veya bakırdan kanatlı borulu ısıtıcı, iyi ve kolay kontrol imkanı.

3. HAVANIN SOĞUTULMASI:

Özellikle endüstri için, eğer bütün yıl boyunca sabit bir sıcaklığa ve neme ihtiyaç duyuluyorsa, aynı zamanda ticari yapılar, büro yapıları ve sinemalar için.

a) Havanın şehir veya kuyu suyu ile soğutulması, eğer, sıcaklık | 13|C ise, kuyu suyu yeraltı suyu seviyesinden dolayı tekrar toprağa verilmelidir. Şehir suyu ile soğutma birçok şehirlerde yasaklanmıştır. Su fiatının yüksekliğinden dolayı ekonomik değildir.

b) Sıkıştırma-soğutma tesisleri: Sadece zehirli olmayan soğutma maddeleri frigen 22. Eğer soğutma makinesi iklimlendirme merkezinin yanında ise soğutma maddeleri doğrudan doğruya iklimlendirme tesislerinin soğutucusu içinde buharlaşır.

c) Büyük soğutma tesislerinde, su veya sıvı bir madde ile kapalı dolaşım sistemi soğutmada, pompa ile dağıtım. Yararları: Soğutma santrali ses ve titreşimlerin rahatsız etmeyeceği bir yerdir. Çok emniyetlidir. F 12 ve 22 sadece hava sızdırmaz motor kompresörde kullanılmalıdır.

d) Soğutma maddelerini az titreşim yapan ve çok sessiz çalışan, hava sızdırmaz. Turbo kompresörlerde yoğunlaşması (tam makine takımı, kompresör, su soğutucu ve yoğunlaştırıcı).

e) Emme sistemi soğutma tesisleri, Lithium bronid ve su ile çalışırlar, suyun buharlaşmasıyla soğuyan sudan ısı alınır. Su buharı lithium bronid eriyiği tarafından emilir ve devamlı buharlaştırılır, tekrar yoğunlaştırılır ve buharlaşma için tekrar dolaştırılır. Gürültüsüz çalışır, titreşimsizdir ve az yer kaplar.

f= Buhar püskürtmeli soğutma: Buharın büyük bir hızla püskürtülmesi ile ibr kapta alçak basınç elde edilir. Devamlı dolaşan soğutma suyu atomlarına ayrılır, buharlaştırılır ve aynı zamanda soğutulur. Soğutulan su iklimlendirme tesislerinin soğutucularında dolaştırılır.

Bütün mekanik soğutma tesislerinde kondensatörler su ile soğutulmalıdır. Bu su tekrar dolaştırılır ve soğutma tesisinde soğutulur (soğutma kulesi).

Dolaşan su, aralarına hava üflenen ahşap çıtalar üzerine püskürtülür (buharlaşmayla ilgili). Soğutma kulesi, gürültü ve su kaybından dolayı yapıların çatısında kurulmalıdır.

4.YIKAMA, NEMLENDİRME, BUHARLAŞTIRMA İLE SOĞUTMA

HAVA YIKAYICILAR aynı zamanda aşağıdaki fonksiyonları da yerine getirirler.

Hava temizleme (filtreleme), kışın kuru havanın nemlendirilmesi, iklimlendirme tesislerinde sabit bir sıcaklık ve nemi temin eder. Eğer havada bağıl su miktarı artırılırsa, tesis buharlaşma yoluyla soğutucu olarak çalışır (havadaki su miktarının az olduğu endüstri iklimlendirme tesisleri için ucuz soğutma imkanı). Hava yıkayıcılarında, su ince memeler arasından pompalanarak atomlarına ayrılır. Yıkama odası, galvanizli saçtan veya su geçirmez tuğladan veya betondan yapılır. Hava doğrultucuları veya su çarpma levhaları suyun son ısıtıcı hücresine girmesini önler.

diğer nemlendirme tesisleri:

a) Radyatör üzerinde buharlaştırma kapları veya püskürteçler.

b) Elektrik veya buharla ısıtılan buharlaşma kapları olan merkezi tesisler. Sakıncaları: Kireçlenme, düşük verim. Döner püskürtücüler (AERESAL cihazları) sadece küçük hava miktarları için kullanışlıdır.

5,VANTİLATÖRLER

Göbekli ve mihverli vantilatörler %80-90 verim. Kullanışlı, iyi üfleme. Toplam basınç ğ0 mm ye kadar her ikisi de eşit derecede gürültülüdürler. Bundan başka mihverli vantilatörler daha gürültülüdür. Genellikle endüstri yapılarında kullanılırlar. Titreşim yalıtımı için özel temeller gereklidir.

6.SES KESİCİLER

Hava kanallarındaki ses kesiciler merkezden iklimlendirilen odaya gürültü iletilmesini önlerler. Hava akımının yönünde, uzunluğu 1,5-3,0 m olan delik sert elyaflı plaklardan veya içi curuf dolu yanmaz metallerden yapılır.

7. Kanalların üfleme ve emme ızgaraları galvanizli saçtan, eternitten yapılırlar.

En iyi kesit, kare, yuvarlak veya kenar oranları 1/3 olan dikdörtgendir. Köşe dirsekleri, yuvarlak kenarlı olmalı.

Tuğla örülmüş veya beton kanallar büyük döşeme veya düşey kanallarda saçtan daha ekonomiktir. İçleri pürüzsüz sıvanmalı ve yıkanabilir bir şekilde boyonmalıdır. Hava giriş kanalları, ısı birikimine engel olmak için yoğunluğu az olan malzemelerle (styropor +aluminyum kağıt) yalıtılmalıdır. Kanal kesiti yıkamaya imkan verecek kadar büyük olmalıdır.

Bundan dolayı, endüstri yapılarında, kirli hava döşeme kanalları, pissu kanallarına sıkı bir şekilde bağlanmıştır. Hava kanallarında yeteri kadar temizleme kapağı öngörülmelidir.

ASBEST ÇİMENTOLU KANALLAR: Özellikle nemli ve asitsiz havalar için elverişlidirler. Kimyasal olarak kirli havalar için sentetik kanallar uygundur. Hava giriş ve çıkış ızgaralarını üzerinde yürünmeyen döşeme yüzeylerinde yerleştirmelidir (endüstri yapıları hariç) ,

1. Hava girişi, odadaki hava dolaşımını ve dağılımını etkiler, 1. Delikli tavanlar, hava giriş ve çıkışları için hava tekniği bakımından kusursuzdur. Bununla beraber kolayca temizlenir olmalıdırlar. En iyisi emaye saç levhalardır.

Bürolarda hava girişleri mümkün olduğu kadar pencereye yakın olmalıdır

Tiyatro, sinema ve konferans salonlarında üfleme, koltukların altından, emme tavandan yapılır. Hava dolaşımı mekanın şekline ve kullanılışına bağlıdır.

8. TESİSAT ODASI

havalandırma ve iklimlendirme tesislerini planlanması ön planlama safhasında dikkate alınmalıdır. Bunlar, tasarımı önemli derecede etkiler.

Eğer akustik yönünden bir sakıncası yoksa tesisat odaları mümkün olduğu kadar iklimlendirilen odaların yakınında ve kolaylıkla kaplı olmalıdır.

Bütün odalardaki döşeme süzgeçlerinde koku tutucu ve hava sızdırmayan, kaldırılabilinir kapaklı olmalıdır. Eğer tesisat odası diğer odaların üzerinde yer alıyorsa, döşemeler su geçirmez olmalıdır.

Terlemeden dolayı meydana gelen zararları önleme için dış duvarlar yalıtılmalı ve buhar kesici tedbir alınmalıdır.

Titreşim ve gürültü iletimine karşı iyi bir yalıtım, yapılması gerekirse tesisat odası döşemesi alttaki esas döşemeden ayrılmalı ve tüm duvarlar izole edilmelidir. Bu duvarların taşıdığı tavan ve döşeme diğer yapıdan tamamen ayılmalıdır. Makinelerden dolayı döşemeye binen ilave yük 750 -1500 kg/| + hava hücrelerinin duvar ağırlığı.